Një metodë për të hequr gurët në veshka

 

Kur përbërësit e kalciumit ose kimikate të tjera në urinë, formojnë kristale që ngjiten së bashku dhe formojnë një masë të fortë, atëherë kemi të bëjmë me një gur në veshkë. Këto kristale, rriten dhe formojnë gurë, të cilët luhaten nga një kokërr gruri në një top golfi. Disa milionë amerikanë, shumica mes moshës 20 dhe 40, trajtohen çdo vit për gurë në veshka. Gurët në veshka janë më të zakonshme tek burrat, dhe më saktësisht, katër në pesë raste, kanë gurë në veshka. Normalisht, urina përmban substanca që parandalojnë formimin e kristaleve. Megjithatë, kjo nuk funksionon për të gjithë. Disa nga faktorët që kontribuojnë në formimin e gurëve tek njerëzit e prekshëm janë: marrja e pakët e lëngjeve, infeksione kronike në rrugët urinare, keqpërdorim i disa mjekimeve, bllokim i rrugëve urinare, aktivitet i kufizuar për disa javë, disa sëmundje të caktuara gjenetike dhe metabolike.

Simptomat

Disa njerëz, mund të mos kenë simptoma, por gjithmonë ato të kuptohen, si: dhimbje të mëdha në veshka apo në barkun poshtë dhe ndihen në ije. Dhimbja mund të zgjasë nga disa minuta në orë të tëra, të ndjekura nga periudha qetësie; të vjella, temperaturë, ethe dhe dobësi, urinë e turbullt apo me erë të keqe, bllokim i daljes së urinës. Prezencën e gurëve në veshka e identifikojnë rrezet X. Teknikat e specializuara të rrezeve X (ndonjëherë edhe me injeksione me ngjyrë) apo me ultratinguj, mund të përdoren për të identifikuar më me saktësi masën dhe vendndodhjen e gurëve dhe për të identifikuar funksionimin e veshkave. Testet e gjakut dhe urinës mund ta ndihmojnë një doktor për të gjetur se çfarë po e shkakton gurin dhe të planifikojë trajtimin më të mirë.

Kurimi

Pjesa më e madhe e gurëve në veshka mund të trajtohet duke rritur sasinë e marrë të lëngjeve, ndryshime në dietë dhe mjekime. Rreth 90% e gurëve, kalojnë vetë brenda 3 deri 6 javëve. Disa tipa gurësh mund të shpërbëhen me anë të mjekimeve; megjithatë, gurët me përbërje kalciumi (tipi më i zakonshëm), nuk mund të shpërbëhet. Gurët gjithmonë duhet të hiqen kur ka infeksione, bllokime dhe dëmtime në veshka. Kur heqja e tyre bëhet e domosdoshme, ekzistojnë disa metoda të ndryshme për ta bërë këtë. Metoda më e mirë varet nga masa, vendndodhja dhe tipi i gurit. Disa gurë hiqen duke kaluar një instrument teleskopik tek fshikëza apo tek veshka, për ta nxjerrë gurin ose për ta copëtuar në fragmente të vogla me rreze lazeri apo valë tronditëse. Instrumenti teleskopik mund të futet drejtpërdrejtë në veshkë përmes një çarje të vogël në anën e pacientit për ta nxjerrë gurin të tërë ose atëherë kur duhet thyer në fragmente të vogla. Metoda më e re për ta hequr quhet “litotripsia e valëve të goditjes jashtë trupit”. Në këtë teknikë, gurët thyhen në fragmente të vogla me anë të tronditjes me energji të lartë nga një mekanizëm jashtë trupit.

Parandalimi

Trajtimet që mund të parandalojnë formimin e gurëve në veshka janë të mundshme në çdo rast. Prova të qëndrueshme sugjerojnë se marrja e lëngjeve në sasi të madhe mund të ulë rrezikun e gurëve. Përveç kësaj, sapo të zbulohet shkaku i formimit të gurit, mund të përdoren mjekime të ndryshme apo ndryshime në dietë për të parandaluar gurët e rinj. Tipi i mjekimit, varet nga gjaku dhe testet e urinës.

 

Simptomat e shfaqura te të sëmurët me gurë në veshka:

1- Sistemi tretës: Anoreksi, pështjellim, të vjella

2- Gjaku: hemorragji si pasojë e keqfunksionimit të trombociteve

3- Humbja e aftësisë të veshkave për të rregulluar përqendrimin e

urinës

4- Anemia është pasojë e mosprodhimit të eritropoetinës

5- Djersitje e vazhdueshme.

6- Fryrje e trupit

7- Ethe

8- Dobësi

9- Urinë e turbullt me erë të keqe

10- Temperaturë

 

Tumoret në veshka, si dallohen ato

Rreth 80% e kancereve të veshkës janë karcinoma qelizore renale. Tumoret beninje të veshkave mund të rrinë në trup si të padëmshme. Ndërsa tumoret malinje shpesh janë në stad të avancuar kur ne i zbulojmë e në përgjithësi nuk i përgjigjen mirë trajtimit mjekësor. Prandaj është e nevojshme biopsia e veshkave deh nëse bëhet në kushte sterile, si ndërhyrje ajo është e parrezikshme për jetën e pacientit. Në këtë rast hiqet një pjesë shumë e vogël e indit të organit dhe kjo nuk pengon në funksionimin e rregullt të cilitdo organ që është në “vështirësi”. Vetëm zëvendësimi i veshkës së dëmtuar me një të re mund ta kthente funksionimin e tyre në normal. Sipas shkencëtarëve, dëmtimi i veshkave dhe më pas kryerja e procesit të dializës, shërben vetëm për të zgjatur pak mbijetesën, por jo për më shumë.

Teknikat dhe testet për ekzaminimin e gurëve në veshka

Prania e gurëve në veshka e identifikohet nga rrezet X. Teknikat e specializuara të rrezeve X (ndonjëherë edhe me injeksione me ngjyrë) apo me ultratinguj, mund të përdoren për të identifikuar më me saktësi masën dhe vendndodhjen e gurëve, dhe për të identifikuar funksionimin e veshkave. Testet e gjakut dhe urinës mund ta ndihmojnë një doktor për të gjetur se çfarë po e shkakton gurin dhe të planifikojë trajtimin më të mirë. Pjesa më e madhe e personave që kanë probleme me veshkat dhe kryesisht me gurët në veshka, vijnë nga prindër që kurrë nuk i kanë ndjerë shqetësimet, madje pavarësisht moshës në të cilën ndodhen veshkën e kanë organin më të shëndetshëm. Ajo çfarë specialistët u rekomandojnë të gjithëve në këtë rast është një dietë e ekuilibruar.

Gurët në veshka nuk janë gjithmonë të trashëguar

Specialistët që merren me sëmundjet e veshkave, deklarojnë se shfaqja e shqetësimeve nuk është gjithmonë e trashëguar. Madje ata kanë vënë re se pjesa më e madhe e personave që kanë probleme me veshkat dhe kryesisht me gurët në veshka, vijnë nga prindër që kurrë nuk i kanë ndjerë shqetësimet, madje pavarësisht moshës në të cilën ndodhen, veshkën e kanë organin më të shëndetshëm. Ajo çfarë specialistët u rekomandojnë të gjithë prindërve, në këtë rast është një dietë e ekuilibruar që në ditët e para të lindjes së fëmijës, madje ajo duhet të nisë që në barkun e nënës. Pikërisht në këtë kohë nis edhe dëshira e fëmijës për kripë, lëngje, ëmbëlsira etj. Nisur nga kjo, specialistët e nefrologjisë (mjekë të sëmundjes së veshkave), rekomandojnë që në ushqimin e përditshëm të ketë sa më shumë lëngje, supëra dhe fruta.

Një ilaç i ri kundër kancerit të veshkave

Njerëzit me kancer në veshka tashmë kanë shpresa për shërim. Kështu thuhet në hyrje të një studimi që shpall ilaçin e ri Sutent si shpëtimtar të pacientëve me kancer në veshka. Kanceri i veshkave vazhdon të jetë një nga sëmundjet më vdekjeprurëse, ndërsa  vetëm 10 për qind të pacientëve mbijetojnë jo më shumë se 5 vjet. Çdo vit rreth 40 mijë amerikanë preken nga kjo sëmundje dhe rreth 13 mijë prej tyre vdesin prej saj. Ndër format e trajtimit përfshihen, operimi, rrezet dhe kimoterapia, të cilat nuk janë treguar tepër të efektshme, si dhe terapia biologjike përdoret më shpesh. Dy studimet e fundit rreth ilaçit të ri Sutent, arrijnë në përfundimin se ky ilaç në përgjithësi mund t’i ndihmojë pacientët me këtë sëmundje shumë më tepër sesa trajtimi standart me interferon.

 

 

Nëntë sëmundjet që shkakton dëmtimi i pankreasit

 

Inflamacioni i pankreasit, që është një gjëndër mjaft e rëndësishme për organizmin quhet Pankreatit. Ajo sekreton insulinën dhe enzimat tretëse, që ndihmojnë në tretjen e yndyrave, proteinave dhe karbohidrateve. Pankreasi prodhon dhe disa hormone, mes të cilave insulinën, mjaft i rëndësishëm për kontrollimin e nivelit të sheqerit në gjak. Normalisht enzimat e prodhuara nga pankreasi bëhen “aktive” vetëm në aparatin tretës, por nëse për ndonjë arsye aktivizimi i tyre bëhet brenda gjëndrës së pankreasit, atëherë ndodh një proces “auto-digjestiv” që shkakton pankreatitin. Pankreatiti shfaqet me dy forma disi të ndryshme mes tyre: formën akute, që nis papritur, shpesh në mënyrë mjaft të dhimbshme dhe për një kohë të shkurtër. Ndërsa forma kronike, që shfaqet disi në mënyrë më të ngadaltë dhe ezauron progresivisht funksionet e gjëndrës. Shkencërisht është provuar se çrregullimet e pankreasit nuk lindin para moshë 50-vjeçare. Sipas specialistëve, fillimi i moshës së tretë është më e rrezikuar nga kjo sëmundje, për shkak të çrregullimeve në organizëm, peshës së madhe trupore dhe mungesës së aktivitetit. Deri më tani nuk është hasur asnjë rast tek adoleshentët, të rinjtë apo edhe 30-vjeçarët.

Shkaqet

Për shkak të vendosjes së thellë, pankreasi nuk është lehtë i kapshëm nga vëzhgimet mjekësore dhe sëmundjet e tij janë në përgjithësi të rënda dhe të vështira. Sëmundjet më të shpeshta janë: ndezje (pankreatit i thjeshte, necrotik ose hemorragjik) tumoret, cistet, diabeti dhe gurët në veshka, tëmth ,etj. Dy shkaqet kryesore që çojnë në shfaqjen e pankreatiteve janë abuzimi me alkoolin dhe gurët e tëmthit. Alkooli bëhet shkak më tepër në format kronike (gati në 70 për qind të rasteve), por mund të ndikojë dhe në shpërthimin e një ataku të pankreatitit akut. Nuk njihet ende se si është mekanizmi veprues: dëmi i shkaktuar nga alkooli shpesh mund të qëndrojë i fshehur për shumë vjet dhe më pas të shfaqet papritur me kriza. Ndërsa për sa i përket gurëve të tëmthit, ato mund të bëhen shkak i shfaqjes së pankreatitit, pasi ndikojnë në bllokimin e fluksit të enzimave digjestive të prodhuara nga pankreasi. Në raste të tjera, shkak për shfaqjen e kësaj sëmundjeje është trashëgimia që shfaqet që në fëmijëri, ose provokohet nga keqformime, fibroza cistike, trajtime kirurgjikale, apo dhe disa medikamente si për shembull estrogenët, etj.

Simptomat

Pankreatiti akut zakonisht shfaqet papritur me dhimbje në zonën abdominale, në disa raste shumë të forta dhe mund të ndihen dhe në shpinë. Ndonjëherë dhimbja nis e lehtë, dhe shtohet progresivisht pas ngrënies apo abuzimit me alkoolin. Dhimbja nga pankreatiti akut, përkeqësohet nëse i sëmuri qëndron shtrirë. Dhimbja është tepër e fortë dhe shoqërohet me fryrje të barkut dhe dhimbje, të përziera apo të vjella, rrahje të shpejta të zemrës dhe temperaturë. Në format e lehta, trajtimi i pankreatitit ka ecuri të mirë. Por në disa raste mund të ndodh që pankreatiti akut mund të çojë në shfaqjen e disa ndërlikimeve të rënda, që kërkojnë trajtimin hospitalor urgjent. Dëmtimi akut i pankreasit, mund të shkaktojë infeksione, abcese dhe formimin e cisteve, apo dhe në format më të rënda në shfaqjen e diabetit. Personat që vuajnë nga pankreatiti, duhet të tregojnë kujdes rreth mënyrës së ushqyerjes. Në çdo rast, pavarësisht shkakut të inflamacionit, dieta duhet ndryshuar. Një nga pasojat e sëmundjes është vështirësia në përthithjen e yndyrave, prandaj rekomandohet eliminimi në maksimum i tyre. Rekomandohet eliminimi i të skuqurave, vezëve, majonezës dhe alkoolit.

Insulina

Insulina është një hormon që prodhohet nga gjëndra e pankreasit. Ajo luan rol kyç në përpunimin e sheqerit nga organizmi ynë, duke bërë të mundur futjen e tij në qelizat indore. Në të njëjtën kohë, insulina njihet prej të gjithëve si preparat medikamentoz, që përdoret për mjekimin e sëmundjes së diabetit të sheqerit. Në këto raste duhet treguar kujdes i veçantë, pasi kjo neglizhencë nga ana e të sëmurit mund të shkaktojë dëme të mëdha deri në infektim të gjakut. Me përparimin e sëmundjes mund të bëhet e domosdoshme kryerja e një ndërhyrjeje kirurgjikale. Sipas studimeve të kryera kohët e fundit, një në tre të sëmurë të prekur nga sëmundja e pankreasit janë të detyruar t i nënshtrohen operacionit.

 

Këshillat për të mos dëmtuar pankreasin

- Përdorimi i alkoolit është një ndër faktorët kryesorë për dëmtimin e pankreasit.

- Mbipesha shkakton gjithmonë çrregullime në organizëm dhe dëmtime të pankreasit.

- Daunil (i njohur në Shqipëri), është ilaçi që stimulon pankreasin, duke rritur në këtë mënyrë sasinë e insulinës që derdhet në gjak.

- Prej dëmtimit të pankreasit shkaktohen ndezje (pankreatit i thjeshtë, necrotik ose hemorragjik), tumoret, cistet, diabeti dhe gurët në veshka, tëmth etj .

 

Dy tipet e diabetit dhe pankreasi

- Tipi 1, pankreasi juaj prodhon pak ose aspak hormonin insulinë

- Tipi 2, pankreasi juaj nuk prodhon aq sa duhet insulinë dhe/ose nuk është kaq eficente sa duhet të prodhojë. Kjo quhet “insulinë-rezistencë”. Diabeti i tipit 2 është tipi që preken më shumë të rriturit

 

Shenjat e krizave të pankreatitit

- Dhimbje të forta barku

- Fryrje barku

- Të vjella

- Rrahje të shpejta të zemrës

- Temperaturë  (Tirana Observer)

 

 

Sipas shumë studimeve të fundit shkencore, yndyrat e peshkut kanë një aftësi për t’i mbrojtur qelizat nga plakja dhe jo vetëm kaq.

 

Ato mund të parandalojnë tumoret, sëmundjet kardiovaskulare, depresionin, etj. Ja në ç’mënyrë:

Omega3 është një yndyrë që përftohet nga prodhimet e detit. Sipas një studimi të fundit të publikuar në një revistë shkencore amerikane, del në pah se në çfarë mënyre acidet e kësaj yndyre janë të afta që ta mbrojnë qelizën nga fenomeni i plakjes.

Madje ka shkencëtarë që thonë se janë në prag të vërtetimit të një tjetër vetie të mrekullueshme të kësaj yndyre: aftësisë për ta mbrojtur femrën nga tumori i gjirit.

Entuziazmi që ka ngjallur diçka e tillë në rrethet shkencore, është kaq i madh, sa të shumtë janë ata që e kanë cilësuar tashmë Omega3 si “mbretëreshën” e yndyrave. Madje, pikërisht zhdukja e yndyrave të tilla nga dieta e perëndimorëve është një nga faktorët e problemeve të mëdha shëndetësore me të cilat janë përballur për shumë vite, përfshi edhe kancerin e gjirit.

Kjo, sepse sipas studiuesve, Omega3 ka një aftësi shumë të mirë për të mbrojtur arteriet kardiovaskulare nga plakja cerebrale dhe parandalon një numër të madh shqetësimesh, ndër të cilat mund të përmendim depresionin, problemet me veshkat, kolitin dhe disa forma tumorale.

 

Bananet janë shumë të rëndësishme në përdorimin kundër hemorragjisë cerebrale, po ashtu ato ulin tensionin e lartë, ulin aciditetin e stomakut si dhe ndihmojnë kundër diarresë.Në qoftë se vuani nga tensioni i lartë, duhet të mendoni gjithmonë për frytin tropikal të bananes. Dielli është ai që ngre tensionin, ndërsa bananja bën të kundërtën e tij.Studimet kanë treguar se bananja është një frutë shumë e pasur me kalium, dhe si e tillë ajo ndihmon në uljen e rrezikut të hemorragjisë cerebrale. Bananja është burim kaliumi, një frut i tillë ka 396 miligramë ose 11 për qind të mineraleve 

tënevojshme të një dite."Dy deri tre banane në ditë janë optimale", porosisin specialistet. Nëpërmjet këtij fruti behet ulja e ndjeshme kundër aciditetit të lartë në stomak. Bananja mbron

 stomakun, pasi arrin të llokojë bakteret që mund të jenë aktive në të.

Bananet kane keto efekte:

-Ulin tensionin e lartë
-Janë kundër diarresë
-Ulin rrezikun e hemorragjisë cerebrale 
-Bananet mbrojne stomakun

 

 

 

Pas kalimit të moshës 50-60-vjeçare shfaqen edhe problemet e para me kujtesën dhe me lidhjen mes imazheve e mendimeve.

Këto probleme mendore janë në një masë edhe të trashëguara, por mund të ndikojnë edhe një sërë faktorësh.
Për të shmangur humbjen e kujtesës dhe për të pasur mendje të freskët studiuesit sjellin pesë këshilla praktike për t'u zbatuar.
1- Frekuentoni palestrën
Më tepër se 60 për qind e njerëzve nuk i praktikojnë ushtrimet dhe aktivitetin fizik.
Ky është rezultati i publikuar nga qendra Disease Control. Ky veprim është i dëmshëm sepse mungesa e ushtrimit fizik do të shfaqej me pasoja negative për shëndetin.
Probleme do të shfaqeshin jo vetëm në mirëqenien fizike, por edhe atë mendore.
Palestra dhe aktiviteti fizik bëjnë që organizmi të nxit disa neurone të reja të cilat ndikojnë në pjesë të veçanta të trurit dhe janë përgjegjëse për kujtesën.
2- Përdorni kompjuterin
Mjetet programuese dhe kompjuterët tashmë kanë hyrë në përdorim të gjerë thuajse nga të gjitha grupmoshat.
Nga studimet e bëra ka rezultuar se përdorimi i kompjuterit ka ndihmuar shumë persona që kanë kaluar dëmtime të trurit apo probleme me kujtesën.
Loja Sudoku ndihmon të mbani të freskët mendjen dhe kujtesën tuaj.
3- Faktorët ushqimorë
Edhe ushqimi dhe dieta e përditshme luan një rol të pazëvendësueshëm në mirëqenien mendore.
Studimet kanë treguar se Omega-3, janë përbërës të yndyrshëm të cilët gjenden me bollëk tek farat e lirit, arrat, lajthitë, salmoni, soja dhe shumë ushqime të tjera; janë të njohur jo vetëm si stimulues të gjendjes së humorit por edhe ndihmojnë në përqendrim në punë dhe aktivitete të ndryshme mendore.
4- Konsumoni Acid Folik
Kërkimet e publikuara vitin e kaluar në British Medical Journal, treguan se personat e rritur të moshës nga 50 deri në 70 vjeç, të cilët konsumojnë rreth 800 mg acid folik në ditë për rreth tre vjet, kanë një kujtesë më të freskët dhe nuk rrezikojnë të humbin kujtesën.
5- Relaksohuni
Të gjithë ata persona që gjenden nën ndikimin e theksuar të stresit kanë nevojë për relaks, për të larguar hormonet të cilët shkaktojnë këtë gjendje të padëshiruar.
Relaksimi është një mënyrë e suksesshme për të menaxhuar dhe shmangur stresin.   / Zhurnal /

 

NOA “Si ta mbajnë në formë trurin”

 

Për të mbajtur trurin në formë ju duhet të ndiqni mënyrat e mëposhtme, madje të kositni dhe barin. Nuk është shaka, një studim shkencor tregon se ky veprim ka një efekt të dobishëm për trurin.

Gjumi: hulumtimet e fundit në këtë fushë kanë nxjerrë se dy orë më shumë gjumë gjatë fundjavës rrit aftësinë për t'u përqendruar dhe analizuar, por edhe një sy gjumë pasdite është "rehabilitues”: sipas një studimi në Kaliforni mjafton vetëm një sy gjumë një orë pas drekës për ti dhënë më vrull zgjidhjes së problemeve.

Ushqimi: ushqime të pasura me magnez të tilla si spinaqi dhe brokoli përmirësojnë kujtesën dhe rrisin funksionin e trurit, si te fëmijët ashtu dhe te të rriturit. Sipas një studimi të dy shkencëtarëve amerikanë Terry Horne e Simon Wootton çokollata e zezë, mishi i ftohtë dhe mëngjesi i mjaftueshëm janë të mira për të shmangur çmendurinë dhe për rritjen e aftësive njohëse. Gjysma e popullsisë të vendeve të industrializuara kanë një mangësi të magnezit, një rritje e shëndetshme në dietë, eliminon efektet e plakjes mendore, duke e vonuar në mënyrë të konsiderueshme.

Ushtrimet fizike: studimet, që lidhin ushtrimet fizike me trurin janë të shumta: i fundit në kohë vjen nga Universiteti i Kembrixhit, sipas të cilit mjafton një vrap i lehtë disa herë në javë për të rritur krijimin qelizave të reja të trurit, ndërsa një rritje më e madhe e aktivitetit fizik  prodhon një proteinë që lufton Alzheimer.

Ekspozimi në diell: ka një efekt të madh, veçanërisht sepse ai stimulon prodhimin e vitaminës D: thotë se Journal of Neurologji, pasi niveli i lartë i kësaj substance e bën trurin më të shkathët.

Kositja e barit: gjëja më e çuditshme e studimeve në këtë fushë ka treguar se kositja herë pas here në lëndinë pengon çmendurinë. Shkencëtarët australianë pohojnë se aroma e barit të prerë shkon direkt në tru, dhe përmirëson sidomos kujtesën.

Për fëmijët: truri duhet të trajnohet nga fëmijëria që të jetë në gjendje të marrë performancën më të mirë: Studimet e fundit kanë theksuar rëndësinë e marrjes së leksioneve muzikore (studimi ka treguar se fëmijët e vegjël, të cilët marrin mësime muzike paraqesin zhvillim më të avancuar të trurit dhe të kujtesës se fëmijët e tjerë), që kur fëmija është 4 vjeç, dhe të flitet shumë me fëmijët kur janë ende me pelena. Në të dy rastet, ndihmohet në zhvillimin e trurit.

Tetris: Edhe pse shumë e thjeshtë në të tashmen, Tetris i vjetër ka potencial të madh. Një studim nga shkencëtarët amerikanë tregon se Tetris klasik mund të ketë një ndikim pozitiv në trurin tuaj.

Testet kanë treguar se pavarësisht se është një lojë relativisht e thjeshtë në krahasim me lojërat e sotme të sofistikuara kompjuterike, duke luajtur një orë e  gjysmë çdo ditë për një periudhë tre muaj, te subjektet u gjetën ndryshime strukturore në zonat e trurit që lidhen me lëvizjen, të menduarit kritik, arsyetimin, konfirmon revista BMC.

Një kapele e rëndë “kapaku i të menduarit” ndihmon në shpikje, njësoj si ajo e përdorur nga Arkimedi, Pitagora thuhet në studimin e Universitetit British Columbia në Vancouver. Në këtë rast, janë pulset magnetike që rrisin aftësitë njohëse të personit që e mban, ndërsa zgjidh problemet.

Hulumtuesit nga Universiteti i British Kolumbisë në Vankuver gjatë studimit kanë zbuluar se aftësia e trurit për të mësuar diçka të re është rritur ndjeshëm kur një impuls magnetik ishte aplikuar në zonën e trurit.

Kjo teknikë mund të përdoret jo vetëm për të rritur kapacitetin intelektual, por edhe për të eliminuar efektet negative që vështirësojnë të nxënit.

Ushqimet dhe ilaçet nuk duhen ngatërruar bashkë

Shpesh nuk ta thonë as mjekët, por studimet e fundit kanë treguar se disa ushqime, edhe ato të pasura me substanca që i bëjnë mirë shëndetit, si frutat, perimet apo peshku, mund të reduktojnë apo fuqizojnë efektin e shumë ilaçeve, me pasoja të rrezikshme.

Shumë fruta, shumë perime dhe pak yndyrë i bëjnë mirë shëndetit? Jo gjithmonë. Për shembull, jo kur jemi duke pirë ilaçe të ndryshme. Ushqyerja në fakt ndryshon mënyrën se si trupi asimilon ilaçet. Lëngu i grejpfrutit fuqizon në mënyrë të rrezikshme efektin e ilaçeve të përdorura kundër kolesterolit dhe ky lloj kombinimi mund të shkaktojë edhe vdekjen.

Sipas studimeve të fundit, sidomos amerikane, edhe portokajtë, shega, ribesi, madje edhe vaji i ullirit kanë një efekt të ngjashëm, e pse jo kaq të rëndë. Shumë luleshtrydhe, të pasura me histaminë, ulin efektin e ilaçeve kundër astmës. Po ashtu, perimet me fletë të gjelbra, si spinaqi dhe sallata jeshile, nëse shoqërohen me antikoagulues, favorizojnë hemorragjitë.

Po ashtu ushqimet e yndyrshme minimizojnë efektin e ilaçeve kundër epilepsisë. Ushqimet ndërveprojnë me ilaçet në dy mënyra të ndryshme. Disa mund ta pengojnë trupin të absorbojnë ilaçe të caktuara, të tjerë lehtësojnë asimilimin, duke përforcuar efektet pozitive dhe negative të tyre. Natyrisht, duhet që ushqimet në rrezik interference me ilaçet, të konsumohen në doza të mëdha. Pak vaj në sallatë nuk përbën ndonjë ndryshim. Por nëse hahet, apo pihet një ushqim në sasi të madhe, ndoshta për shkak të vetive të tij antioksidues apo pastruese dhe në të njëjtën kohë pimë ilaçet, duhet të kemi shumë kujdes.

 “Nëse ushqimet merren në doza të mëdha, kanë efekte anësore të barabartë me atë të ilaçeve dhe mund të ndërveprojnë me to, duke fuqizuar ose minimizuar efektin me pesë apo dhjetë herë”, shpjegon Patrick Stover, drejtor i departamentit të shkencave të ushqimit në “Cornell University”. Prandaj gjithmonë duhet lajmëruar mjeku nëse pacienti është duke marrë integratorë ushqimorë. Për shembull, një lloje erëze forcon punën e antidepresivëve, por minimizon efektet e kontraceptivëve, apo ginko biloba (një lloj bime me veti terapeutike), që nëse shoqërohet me ibuprofenin mund të shkaktojë hemorragji. “Këto dhe ekstrakte të tjera bimore, për shkak të efekteve të tyre, janë përfshirë në sajtin www.interdrugs.net, i krijuar pikërisht për të ndihmuar mjekët të gjejnë ndërveprimet e rrezikshme mes ilaçeve dhe substancave të tjera, për përdorim të zakonshëm”, thotë Filippo Drago, profesor i farmakologjisë në Universitetin e Katanias. Shumë pak e dinë se antistaminikët, ilaçet e gjumit dhe ata qetësues për dhimbjet, nuk duhen pirë me alkool, por biologu John Thor Arnason, i Universitetit të Ottawa-s dhe Brian Foster, i Ministrisë së Shëndetësisë kanadeze, kanë zbuluar se elbi i birrës redukton efektet e Tamoxifenit, një ilaç që përdoret kundër kancerit të gjirit. Ndërkaq, vera e kuqe, arrat dhe çokollata e shkrirë, shumë të pasura me antioksidues, i fuqizojnë ilaçet. “Është e rëndësishme që të gjithë, sidomos të moshuarit që marrin njëkohësisht shumë barna, t’i tregojnë mjekut nëse konsumojnë në sasi shumë të madhe ndonjë ushqim të caktuar. Nëse në fletët udhëzuese të ilaçeve është shënuar ndërveprimi me barna të tjera, ka shumë mundësi që të ketë edhe për ndërveprimin me ushqimet”, rekomandon Arnason.

Ushqimet dhe sëmundjet

Ashtu siç e kemi parë, sot studimet tregojnë se nga konsumimi i ushqimeve jo të shëndetshme, si mishi i kuq, ushqimet e rafinuara si orizi i bardhë, buka e bardhë dhe sheqeri i bardhë, ëmbëlsirat, patatinat, hamburgerët, picat, çokollatat, gjalpin, ushqimet me vaj dhe të skuqura, pijet e gazuara, ato me shumë proteina, shfaqen shumë sëmundje në organizëm. Ashtu siç thotë një ekspert i të ushqyerit, "asnjë kafshë në tokë nuk është kaq plot me ushqime të patretura, të thartuara dhe të kalbura nga mbingrënia dhe ushqimet jonatyrore, sa i ashtuquajturi njeri i civilizuar". Të gjitha kimikatet në ushqimet tona, që shtohen për të ruajtur, ngjyrosur dhe për t’u dhënë aromë atyre... ndotja e dëmshme e ajrit që mbyt qytetet tona... pirja e alkoolit dhe pirja e duhanit... sasia e mjekimeve në të cilën njerëzit modernë janë të varur... dhe veçanërisht tensionet emocionale, dobësuese, të cilat prodhojnë ndryshime dramatike të sistemit endokrin, të gjitha këto shtojnë helme kimike në sistemin tonë. Disa nga këto helme mbeturina shkarkohen nga veshkat dhe jashtëqitja, ose nëpërmjet lëkurës gjatë djersitjes. Por shumë helme hyjnë në qeliza, organe, gjëndra, arterie e vena dhe qarkullojnë në sistemin e qarkullimit të gjakut. Këto janë më të vështira për t‘u larguar.

Mjekët e pranojnë se ky grumbullim i helmeve brenda trupit është shkaku kryesor i sëmundjeve dhe jo "mikrobet" e rrezikshme nga jashtë. Bakteret dhe viruset ndikojnë te ne, vetëm kur trupat tanë janë tashmë mjaft të dobët nga papastërtitë e tepërta për t‘u rezistuar atyre. Mikrobet dhe viruset janë në ajër kudo e ngaherë, në ushqimin që ne hamë dhe brenda trupave tanë; ne dorëzohemi vetëm kur sistemi ynë mbrojtës u jep atyre një shans për t‘u rritur dhe riprodhuar brenda nesh. Si rrjedhim, madje, edhe në qoftë se shumë persona mund të ekspozohen te të njëjtat mikrobe që mbartin sëmundje, vetëm disa njerëz "i kap" sëmundja. Mjeku dietetik dr. Leon Patrick thotë: "Kur produktet, mbeturina të brendshme ose helmet mbeten në trup, ne kemi gjendjen e "helmimit të gjakut" (helmim i brendshëm). Përderisa helmimi i gjakut është prania e një sasie të tepërt me mbetje metabolike, kjo është quajtur si shkaku universal i të gjitha sëmundjeve". Sëmundja është përpjekja e trupit për të eliminuar mbeturinat, mykun dhe helmet që pengojnë funksionet normale të tij. Jo sëmundja, por vetë trupi duhet të shërohet duke e pastruar atë nga të gjitha helmet e grumbulluara.

Simptomat e hershme që trupi është i papastër dhe i prekur nga sëmundjet janë: zgjimi në mëngjes me hundë të zëna dhe gëlbazë në fyt, një hundë mbytëse ose "e lëngët", ngjyrë e zbehtë e lëkurës, gjendje nervore e acaruar, një gjuhë e veshur, erë goje dhe aromë e keqe e trupit, marrje mendsh, gazra, dhimbje koke, një ndjenjë rëndese në stomak, oreks i paktë, sy të përskuqur, djersitje e tepërt etj.